برچسب - تمدن

نبرد میهنی سوم در این مقاله نه به‌مثابه یک درگیری نظامی معمولی، بلکه به‌عنوان نقطه‌عطف فروپاشی هژمونی آمریکا و پایان نظم تک‌قطبی تحلیل شده است. نویسنده نشان می‌دهد که چگونه دکترین «شوک و هیبت» آمریکا در برابر راهبرد فرسایشی، زیرزمینی و شبکه‌ای ایران شکست خورده و قدرت نظامی، اقتصادی و نمادین ایالات متحده را در سه سطح همزمان دچار فرسایش کرده است. در مقابل، ایران نه به‌عنوان یک دولت-ملت، بلکه به‌مثابه یک «واحد تمدنی» با خودآگاهی تاریخی، منطق بازگشت از فروپاشی‌ها و «هستی‌شناسی مقاومت» ظاهر می‌شود که قواعد جنگ را از برتری فناوری به هزینه و زمان تغییر می‌دهد. مقاله در نهایت از شکل‌گیری نظمی نوین و سیال با کثرت قدرت‌ها، ظهور مثلث استراتژیک ایران-روسیه-چین، و نقش «ساختارساز» ایران در جهان پساآمریکایی سخن می‌گوید.

در واپسین سال‌های قرن بیستم، جهان در حال عبور از دوران جنگ سرد و ورود به نظمی تازه در روابط بین‌الملل بود. در چنین فضایی، نظریه‌پردازی آمریکایی به نام ساموئل هانتینگتون، با انتشار مقاله‌ای در نشریه Foreign Affairs در سال ۱۹۹۳، توجه بسیاری را به خود جلب کرد. مقاله‌ی او، با عنوان «برخورد تمدن‌ها؟»، نظریه‌ای نو ارائه می‌داد که مدعی بود در آینده، نبردهای اصلی نه بر سر ایدئولوژی یا اقتصاد، بلکه میان تمدن‌ها رخ خواهد داد. این نظریه، بعدها در قالب کتابی با عنوان برخورد تمدن‌ها و بازسازی نظم جهانی (۱۹۹۶) گسترش یافت.